पशुपन्छी औषधी व्यवसायी र जनस्वास्थ्यसँग जोडिएको सामाजिक पक्ष

शम्भु पौड्याल
सार्थक भेटफर्मा

पशुपन्छी औषधी विक्रि वितरण र पशु चिकित्सक व्यवसायिले समकालीन समाजमा महत्वपूर्ण भूमिका खेल्छ । जसले पशुवस्तु र मानव कल्याणमा महत्वपूर्ण योगदान पु¥याउँछ । यो बहुमुखी उद्योगले पशुस्वास्थ्य सेवादेखि अनुसन्धान र सार्वजनिक स्वास्थ्य पहलहरुसम्म विभिन्न पक्षहरु समेट्छ ।

यस बृहत अन्वेषणमा हामी विभिन्न आयामहरुको खोजी गर्छौँ । जसको माध्यमबाट पशु चिकित्सा र औषधी वितरण र विक्री व्यवसायिले समाजलाई प्रभाव पार्छ र सेवा गर्छ । पशुपन्छी औषधि विक्रेता र पशु चिकित्सा व्यवसायको केन्द्रमा प्रमुख कार्य पशु स्वास्थ्य सेवा हो ।

हाल नेपाल भरि पशुपन्छीको स्वास्थ्य सेवा सम्बन्धी कार्यको लागि हामी विभिन्न तहका पशु स्वास्थ्य प्राविधिक रहेका छौ । त्यसै कार्यको सहयोगिको रुपमा औषधी विक्रिवितरणकर्ता साथै यसलाई बजार विस्तार कार्यमा सहयोग गर्ने पशुपन्छी औषधी बजार प्रतिनिधि पनि रहेका छौं ।

कहिले काँहि बजार प्रतिनिधिको भूमिका औषधि व्यवसायि र जनस्वास्थ्यसँग जोडिएको अवस्थामा उनीहरु गलत अवधारणाले पनि आजको जनस्वास्थमा केही गलत र चाहिनेभन्दा बेसी औषधि प्रयोग भएको अवस्थालाई हामीले नकार्न सकिँदैन, अवस्था यस्तो छ । जुन रोगमा पनि आफ्नो कम्पनी औषधि प्रयोग गर्न सकिने अवधारणाले, पशुस्वास्थ्य कर्मी र किसान मारमा परेको अवस्था छ ।

केही पशु स्वास्थ्य कर्मी र किसानलाई चाहिनेभन्दा वेसी स्याम्पल दिएर भ्रम सृजना गर्ने कार्यलाई हामी औषधि व्यवसायीले सम्झाएर गुणस्तर आवश्यकताको सिद्धान्तभित्र रही औषधी विक्रि वितरण गर्नु परेको अवस्था रहेको छ ।

पशु चिकित्सक र प्राविधिकले प्यारा घरपालुवा जनावरदेखि पशुधन र वन्यजन्तुहरु सम्मका जनावरहरुको विस्तृत श्रृङ्खलामा रोगहरु रोक्न, निदान गर्न र उपचार गर्न महत्वपूर्ण भूमिका खेल्छन् । यो पक्ष्य जनावरहरुका लागि मात्र नभई मानव स्वास्थ्यको लागि व्यापार प्रभावहरु छन् ।

जेनेटिक रोगहरु जुन जनावरहरु र मानवहरुबीच प्रसारित हुन सक्छ दुवै जनसंख्याको स्वास्थ्यको अन्तरसम्बन्धलाई जोड दिन्छ ।

सबभन्दा पहिला पशु स्वास्थ्य कर्मीले यस समाजको लागि फ्रन्टलाइन अभिभावकको रुपमा कार्य गरेको हुन्छ । त्यस्ता रोगहरुको फैलावट रोक्न र सम्भावित सार्वजनिक स्वास्थ्य संकटहरु कम गर्ने काम गर्छन् ।

व्यक्तिगत पशु हेरचाहभन्दा बाहिर पशुपन्छी औषधि विक्रि वितरणकर्ता र पशु स्वास्थ्य कर्मी एक स्वास्थ्यको व्यापक अवधारणामा महत्वपूर्ण योगदान गर्दछ । यस दृष्टिकोणले मानव, जनावर र वातावरणीय स्वास्थ्यको व्यापक अवधारणामा महत्वपूर्ण योगदान गर्दछ । यस दृष्टिकोणले मानव, जनावर र वातावरणीय स्वास्थ्यको अन्तरसम्बन्धलाई मान्यता दिन्छ ।

रोग निगरानी, नियन्त्रण रोकथाममा सक्रिय रुपमा भाग लिएर यो विश्वव्यापी संसारमा एक सर्वोपरि चिन्ताको विषय हो । जहाँ सामानको आवागमन सीमानामा फैलिएको छ ।

त्यसैगरी हाम्रो समाजभित्र आफ्नो खुसिको लागि पालिएका जनावर, प्रयोगशालामा पालिएको जनावर र दैनिक उपयोगको लागि पालिएका जनावरको अधिकार र त्यसलाई हामी औषधी विक्रेताले गर्नुपर्ने सहयोग नैतिक मापदण्डहरु पु¥याएर, नियमको पालना सुनिश्चित गरि यो पेसालाई थप उत्तरदायित्व बनाउन सकिन्छ ।

पशुपन्छी औषधि विक्रि वितरणकर्ता र यससँग सम्बन्धित पशुस्वास्थ्य कर्मीको योगदानलाई सहयोग पु¥याउने अर्को कदम अनुसन्धान र प्रसार हो जुन अर्को महत्वपूर्ण पक्ष हो, जुन समाजसँग जोडिएको सुन्दर पक्ष हो ।

यसको मुलभूत, पशुस्वास्थ्यमा मात्र नभई व्यापक वैज्ञानिक ज्ञानमा पनि योगदान पु¥याउँछ । जिम्मेवार पशु हेरचाह रोग रोकथाम र खोपको महत्वबारे आम जनतामा सचेतनाको संस्कृतिलाई बढावा दिएर अनावश्यक रुपमा नयाँ नयाँ आउने रोगबाट पनि हामीलाई बचाउन सहयोग गर्दछ । यसर्थ पशुपन्छी औषधि, फार्मेसी सञ्चालकको योगदानलाई यसरी समाजमा खेल्न सक्ने भूमिकालाई लिन सकिन्छ ।

…
(नमस्कार ! नेपालनाम्चा तपाईंको मिडिया साथी हो । र, nepalnamcha@gmail.com मा परिचय, फोटोसहित मनका अनेक कुरा, सबै कुरा पठाउनुहोला ।)